وقتی عراقچی واقعیت را می‌بیند

به نظر می‌رسد عباس عراقچی وزیر امور خارجه گام به گام با واقعیت مسائل و مشکلات کشور آشنا می‌شود. اما هنوز نیازمند تکمیل این واقع‌گراییست.
وزیر امور خارجه با استناد به صحبت‌های بازرگانان و تجار تصریح می‌کند که مشکلات آنان مربوط به داخل است و عمده مطالبات آنان هم درباره حل آنها است. و به حالتی تعجب گونه بیان می‌کند که آنها از من مطالبه رفع تحریم نداشتند.
این واقعیتی است که عباس عراقچی البته دیر به آن رسیده است. او که از افراد اصلی در تجربه تلخ،کم فایده و پرهزینه برجام بوده، بعد از سال‌ها اصرار بر تجربه اشتباه اکنون چشمانش بر واقعیت کشور و مسائل و مشکلات آن باز شده است.
از همان ابتدای شروع مسیر مذاکره برای رفع تحریم در سال ۹۲ که با توهم مذاکره برای رفع تحریم و وعده دروغین حل مشکلات صورت گرفت، رهبر انقلاب با ابلاغ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی روی این واقعیت تاکید کرد، اما عاشقان مذاکره که عراقچی هم بخشی از آن بود، هیچ توجهی به آن نکردند.
مسیری که آنها دنبال کردند با شکست مواجه شد و در دولت شهید رئیسی مسیر دیگری دنبال شد. اما عراقچی از تجربه گذشته خود درس نگرفت و در دولت پزشکیان زمانی که امور وزارت خارجه را به دست گرفت باز هم بر همان تجربه اشتباه آن هم در زمانه اشتباه اصرار کرد. هرچند میزان اصرار بر حلال مشکلات بودن مذاکره کاهش یافته بود اما با توهم رفع سایه جنگ و لزوم رسیدن به یک توافق با آمریکا این مسیر دنبال شد.
باید از این واقع‌گرایی عراقچی استقبال کرد و برای گسترش این واقع‌گرایی در درون دولت به او کمک کرد. اما یک مراقبت هم نیاز است، و آن درباره وظایف وزارت خارجه در لحظه بسیار حساس فعلی و نقش آن در تامین منافع ملی است.
صحبت‌های عراقچی برای برخی از غربگرایان که به ظاهر اقتصاددان هم هستند خوش نیامده و انتقادهایی به او وارد کردند. طبیبیان که در رسانه‌های غرب‌گرا به عنوان یک اقتصاددان درجه یک شناخته می‌شود به این حرف‌ها انتقاد کرده است. به نظرم آنچه که او را ناراحت کرده رسوا شدن دروغ‌های مکرری است که آنها به اسم اقتصاد ه جامعه می‌فروشند.
درست است که بخش مهمی از مشکلات اقتصادی کشور مربوط به داخل است و توهم رفع تحریم از طریق مذاکره را کنار گذاشت. اما نقش اصلی وزارت خارجه و وزیر امور خارجه صرفاً تذکر این واقعیت به دولت نیست، بلکه دنبال کردن فرصت‌های واقعی بسیاری که در لحظه تغییر نظم وجود دارد، مهمترین وظیفه وزارت خارجه است.
برای نمونه فرصت‌های همکاری بسیاری میان ایران و کشورهای همسایه و کشورهای همسو مانند چین و روسیه وجود دارد که دنبال کردن آنها وظیفه اصلی وزارت خارجه است. پیگیری تفاهمات و توافق‌های صورت گرفته در سفرهای خارجی رئیس جمهور از جمله سفری که چند ماه گذشته به چین داشتند و در اجلاس شانگهای شرکت کردند.
وزارت خارجه باید دستگاه‌های مختلف را با واقعیت تغییر نظم در فضای بین الملل و فرصت‌های بسیاری که از این محل برای تامین منافع ملی ایجاد شده است آشنا سازد.