برنامه هسته‌ای ایران از میز مذاکره خارج می‌شود؟

بعد از سفر اخیر عراقچی به اسلام‌آباد و لغو سفر برنامه‌ریزی شده نمایندگان آمریکا از سوی ترامپ، گمانه‌زنی‌ها درباره محتوای بسته پیشنهادی که تهران به میانجی ارایه کرده است افزایش یافت.
از لغو سفر تیم آمریکایی می‌توان فهمید که پیشنهاد ارایه شده از سوی ایران با آنچه که آمریکا انتظار داشته است، متفاوت است. میثم ظهوریان نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی در صفحه شخصی خود نوشت: «لغو سفر ویتکاف و‌کوشنر به پاکستان مشخصاً به دلیل عدم موافقت رهبر انقلاب با ادامه مذاکره با آمریکا صورت گرفت.»
از گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای به نظر می‌رسد که یکی از موضوعاتی که سبب نارضایتی آمریکا و لغو سفر به اسلام‌‌آباد شده است، حذف موضوع هسته‌ای از میز مذاکره بوده است. همچنین تغییر دستور مذاکرات مبتنی بر مطالبات ایران برای ترامپ خوشایند نبوده است. در گمانه‌زنی‌های رسانه ای خبرگزاری تاس از طرح پیشنهادی ایران که مبتنی بر سه گام بوده، خبر داد. در این طرح موضوع هسته‌ای به آینده‌ موکول شده است و در گام‌های ابتدایی نیست.
از طرف دیگر صحبت‌هایی که در روزهای اخیر از زبان برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی شنیده شده است مانند صحبت‌های سید محمود نبویان؛ حکایت از خارج شدن موضوع هسته‌ای از میز مذاکره دارد. صحبت نبویان که خودش در مذاکرات اسلام‌آباد حضور داشته است، مبنی بر اشتباه بودن طرح موضوع هسته‌ای در مذاکرات اسلام‌آباد بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
از ابتدا نیز خبرهایی وجود داشت که حکایت از ممنوع بودن مذاکره درباره برنامه هسته‌ای برای تیم ایرانی داشت. تفاوت نسخه فارسی بیانیه دبیرخانه شعام و نسخه انگلیسی که به آمریکا منتقل شده بود درباره همین موضوع بود. لذا به نظر می‌رسد علی‌رغم آنکه در دور اول مذاکرات اسلام‌آباد موضوع هسته‌ای مورد بحث قرار گرفته است، اما پس از پایان دور اول مذاکرات در تهران جمع‌بندی این شده است که طرح موضوع هسته‌ای اشتباه بوده و باید از روی میز مذاکرات خارج شود. همچنین طرح مطالبات ایران باید جدی‌تر مطرح و دنبال شود.
دلیل ایران برای خارج کردن موضوع هسته‌ای از میز مذاکره کاملا روشن و منطقی است. ایران معتقد است که هزینه‌های زیادی همچون چند سال تحریم و دو مرتبه تهاجم نظامی تاکنون به بهانه برنامه هسته‌ای خود پرداخته است و دیگر دلیلی ندارد که این موضوع روی میز مذاکرات قرار داشته باشد. طرح مساله هسته‌ای علاوه بر اینکه ماهیت مذاکرات را مانند مذاکرات شکست خورده گذشته کرد، نوعی پاداش به آمریکا به عنوان متجاوز جنگ نیز بود و همین موجب زیاده‌خواهی بیشتر آمریکا شد.
عراقچی نیز در سفرش به روسیه درباره مذاکرات اسلام آباد چنین گفت:« در روند مذاکرات تحولاتی رخ داده و زیاده‌خواهی‌ها و رویکردهای غلط آمریکا باعث شد که مذاکرات دور قبلی علیرغم پیشرفت ها نتواند به اهداف خود برسد.» این صحبت که تایید کننده ناموفق بودن مذاکرات است، احتمالا مربوط به موضوع هسته‌ای نیز می‌شود.
تجربه موفق ایران در ۴۰ روز ابتدایی جنگ سبب شده است تا به هیچ وجه روند گذشته در مذاکرات را نپذیرد و مذاکرات اگر مبتنی بر مطالبات ایران نباشد، حاضر به تداوم آن نیست. مطالباتی مانند خروج آمریکا از منطقه، غرامت جنگ و مدیریت تنگه هرمز.
با این شرایط ادامه یا توقف مذاکرات جدید ایران و آمریکا به این بستگی دارد که آمریکا شرایط جدید میز مذاکره را بپذیرد یا خیر؟
هرچند تجربه ایرانیان از مذاکرات با آمریکا تجربه تلخ و شکست خورده و پرهزینه‌ای است و برای همین از عدم پذیرش وضعیت جدید توسط آمریکا ناراحت نمی‌شوند و حتی خوشحال هم خواهند شد.