از فاطمیه تا مدرسه‌های باکو؛ کرامت زن در ترازوی حکمرانی

یادداشت از زهرا قریشی – استان تهران شهرستان شهریار

فاطمیه، فراتر از یادآوری یک واقعه تاریخی، فرصتی برای بازاندیشی در نسبت قدرت، عدالت و حق است. حضرت زهرا(س) در خطبه فدکیه نشان داد که مطالبه حق، مسئولیتی اجتماعی است و هیچ قدرتی را نمی‌توان از سنجش اخلاقی عملکردش معاف دانست.
امروز، مقررات جدید پوشش در مدارس دولتی جمهوری آذربایجان و گزارش‌های ممانعت از ورود برخی دانش‌آموزان و معلمان محجبه، پرسشی اساسی پیش می‌کشد: مرز میان تنظیم نظم عمومی و محدود کردن حقوق شهروندان کجاست؟
پیوند فاطمیه با این مسئله، در یکسان دانستن دو دوره تاریخی نیست؛ بلکه در سنجش تصمیم‌های حکمرانی با معیار عدالت است. قانون، تنها با هدف اعلام‌شده‌اش ارزیابی نمی‌شود؛ پیامدهای اجرایی آن و نسبتی که با حق آموزش و آزادی وجدان برقرار می‌کند نیز اهمیت دارد.
در خوانش فاطمی، کرامت زن نباید قربانی تقابل‌های هویتی شود. حکمرانی مسئولانه، به‌جای تبدیل تفاوت‌های اعتقادی به مانع دسترسی به آموزش، باید میان نظم عمومی، حقوق شهروندان و باورهای دینی تعادلی عادلانه برقرار کند. فاطمیه، یادآور مسئولیت قدرت در برابر حق است.