ارتجاع هسته‌ای

در اخباری که پیرامون یادداشت تفاهم ایران و آمریکا شنیده می‌شود، موضوع مذاکره پیرامون برنامه هسته‌ای ایران نیز اکثرا مطرح می‌شود. رسانه‌های غربی مدعی هستند که ایران قرار است متعهد شود که در بازه ۳۰ یا ۶۰ روزه آینده درباره برنامه‌ هسته‌ای مذاکره کند، طرف ایرانی تاکید می‌کند که در گام ابتدایی موضوع هسته‌ای نیست و نسبت به گام‌های بعدی چیزی را رد یا تایید نمی‌کند.
از منظر نظم منطقه و نظم جهانی که نگاه کنیم، مذاکره با آمریکا درباره موضوع هسته‌ای یک ارتجاع بوده و مقابل تلاش‌های ما برای تغییر نظم فعلی و ایجاد نظم جدید در منطقه و جهان است.
مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران موضوعی است که از ۱۳۸۲ آغاز شده است. یعنی ۲۳ سال تجربه در قالب‌های مختلف در این زمینه وجود دارد. قله این تجربیات را می‌توان برجام دانست که یک توافق حاصل شد و در انتهای مسیر آمریکا از آن خارج شد و به بن‌بست رسید. همچنین دو تجربه یک سال گذشته را نیز باید در نظر داشت که در هر دوی این تجربیات در میانه مذاکره دشمن حمله نظامی انجام داد.
الان اما شرایط تغییر کرده است. ایران در جنگ سوم تحمیلی توانسته است جایگاه برتری نسبت به دشمن پیدا کند. این جایگاه برتر به برکت خون شهدای این جنگ خصوصا امام شهیدمان و کودکان مظلوم میناب، حضور مجاهدانه مردم در خیابان‌ها و جانفشانی نیروهای مسلح بوده است. به اذعان تحلیل‌گران غربی ایران به عنوان یک قدرت جدید در عرصه جهانی برخاسته است. یعنی در آستانه شکل‌گیری نظم جدید در منطقه غرب آسیا هستیم.
ولی مذاکره هسته‌ای با آمریکا به معنای عدم باور به تغییر شرایط است. یک ارتجاع به قبل از جنگ تحمیلی سوم و نادیده گرفتن شرایط جدید ایجاد شده است. یعنی هنوز خودمان باور نداریم که دشمن را توانسته‌ایم شکست دهیم و موضوعات میز مذاکره را ما باید تعیین کنیم نه دشمن.
کمی به تصویر کلانی که با مذاکره هسته‌ای با آمریکا ساخته می‌شود، دقت کنید. آمریکا و ایران درباره اتهام‌ها و ادعاهای مطرح از سوی آمریکا و متحدانش پیرامون برنامه هسته‌ای ایران مذاکره می‌کنند. این همان تصویری است که قبل از جنگ تحمیلی سوم نیز وجود داشت. آمریکا ابرقدرت دنیا است و حق دارد یک دغدغه امنیتی خود را دنبال کند و حق دارد ایران را تهدید به حمله نظامی کند. ترامپ هم به صورت مستمر ایران را تهدید می‌کند که اگر امتیاز ندهد بمباران می‌کند. این تصویر منعکس کننده نظم قدیم آمریکایی است و انگار نه انگار که در جنگ تحمیلی سوم ایران اسلامی توانسته‌ است آمریکا را شکست بدهد.
مذاکره هسته‌ای با آمریکا هدیه‌ای بزرگ برای آمریکا است و می‌تواند با آن خود را پیروز جنگ نمایش دهد. به نظر آنچه که رهبر انقلاب در پیامشان به مناسبت روز ملی خلیج فارس بیان کردند، مقابله با چنین وضعیتی بود. ایشان تاکید کردند که مردم ایران فناوری هسته‌ای را مانند مرزهای خاکی، آبی و هوایی پاس می‌دارند. از این تعبیر غیرقابل مذاکره بودن فهم می‌شود و این نکته از مختصات جدید دوره جدید و برآمدن ایران به عنوان قدرت جدید است.
از طرفی تنبیه متجاوز نیز هست. آمریکا باید برای دو بار تجاوز به ایران تنبیه شود و یکی از اقدامات تنبیهی عدم مذاکره درباره برنامه هسته‌ای است. یکی از نتایج طبیعی جنگ سوم تحمیلی و شکست آمریکا در آن عوض کردن زمین بازی است. ما حتی می‌توانیم موضوع هسته‌ای را در قالب متفاوتی با بازیگران دیگر به پیش ببریم. نباید خودمان آمریکا در جایگاه طلبکار و ناظم قرار دهیم.
جالب این است که توجیه ارایه شده نیز توجیه غلطی است. گفته شده که اگر مذاکره هسته‌ای نباشد، نمی‌توان انتظار رفع تحریم را داشت. لذا برای رفع تحریم‌ها باید درباره هسته‌ای مذاکره کرد. مگر در دفعات قبلی که مذاکره شد و حتی توافق شد، رفع تحریم اتفاق افتاد؟ با تضعیف نظم آمریکایی فرصت‌های زیادی برای تضعیف محدودیت‌های ناشی از تحریم به وجود آمده است، اما با تحلیل غلط به تقویت نظم آمریکایی کمک می‌شود و مانع کاهش قدرت آمریکا در اعمال تحریم می‌شوند و بعد ادعای رفع تحریم هم دارند؟ خیلی خنده‌دار است. اینجاست که باید گفت تحلیل‌های فلج کننده از تحریم‌های فلج کننده خطرناک‌تر است.